قیمت نفت در معاملات روز سه‌شنبه ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶ در واکنش به تشدید تنش‌ها در منطقه و اختلال در مسیرهای انتقال نفت خاورمیانه افزایش یافت؛ در شرایطی که تنگه هرمز با وجود نشانه‌هایی از افزایش محدود تردد نفتکش‌ها، همچنان فاصله زیادی با وضعیت عادی دارد.
بر اساس گزارش رویترز، بهای نفت برنت در معاملات روز سه‌شنبه با ۱.۲۴ دلار افزایش به ۱۰۶.۹۳ دلار به ازای هر بشکه رسید و نفت خام آمریکا (WTI) نیز با ۱.۲۹ دلار افزایش در سطح ۱۰۲.۶۵ دلار معامله شد. رویترز علت اصلی رشد قیمت‌ها را افزایش نگرانی‌ها درباره اختلال در عرضه نفت خاورمیانه عنوان کرده است.
یکی از مهم‌ترین عوامل فشار بر بازار، توقف خط لوله شرق–غرب عربستان سعودی است؛ خط لوله‌ای که برای انتقال نفت از مناطق شرقی عربستان به بندر ینبع در دریای سرخ و دور زدن تنگه هرمز اهمیت دارد. آسوشیتدپرس گزارش داده است که این خط لوله پس از حمله پهپادی به‌شدت آسیب دیده و انتظار می‌رود تعمیر و بازگشت بخش عمده آن به مدار حدود سه تا پنج هفته زمان ببرد. ظرفیت این مسیر در ماه‌های اخیر بین حدود ۲.۶ تا ۴ میلیون بشکه در روز بوده است.
این اتفاق اهمیت بیشتری پیدا کرده، زیرا هم‌زمان تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز همچنان به‌طور محسوسی کمتر از سطح عادی است. رویترز پیش‌تر گزارش داده بود که تعداد عبور کشتی‌های حامل کالا از این آبراه به سطوح بسیار پایینی رسیده است.
با این حال، تازه‌ترین تصاویر و داده‌های ماهواره‌ای نشانه‌هایی از بهبود محدود تردد نفتکش‌ها را نشان می‌دهد. به گزارش گالف‌نیوز و داده‌های شرکت TankerTrackers، در روزهای اخیر برخی نفتکش‌های غول‌پیکر (VLCC) در هر دو جهت و در ساعات روز از تنگه عبور کرده‌اند و انتقال محموله نفت، گاز طبیعی مایع و گاز مایع از طریق عملیات کشتی‌به‌کشتی در خارج از تنگه نیز افزایش یافته است. با این حال، این روند هنوز به معنای بازگشت تنگه هرمز به شرایط عادی نیست.
در بخش دیپلماتیک نیز شرایط همچنان شکننده است. رویترز گزارش داده که کشورهای عربی حوزه خلیج فارس مذاکرات برنامه‌ریزی‌شده با ایران درباره وضعیت تنگه هرمز را به تعویق انداخته‌اند؛ موضوعی که نگرانی بازار نسبت به تداوم اختلال در صادرات انرژی را افزایش داده است.
از سوی دیگر، فایننشال‌تایمز نیز گزارش داده که قیمت برنت در واکنش به توقف خط لوله عربستان و افزایش نگرانی‌ها درباره مسیرهای صادراتی نفت، در مقطعی به بالای ۱۰۹ دلار رسیده است. این روزنامه همچنین بر اهمیت تنگه هرمز به‌عنوان مسیر اصلی صادرات نفت و گاز منطقه و محدود بودن ظرفیت مسیرهای جایگزین تأکید کرده است.
چشم‌انداز بازار نفت
در مجموع، بازار نفت در شرایطی قرار گرفته که از یک سو افزایش محدود عبور نفتکش‌ها از هرمز می‌تواند بخشی از نگرانی‌ها درباره کمبود عرضه را کاهش دهد و از سوی دیگر، ادامه حملات به زیرساخت‌های انرژی و بسته ماندن ظرفیت قابل‌توجه خط لوله شرق–غرب عربستان، ریسک عرضه را بالا نگه می‌دارد.
به این ترتیب، تداوم درگیری‌ها، وضعیت تردد در تنگه هرمز و سرعت بازگشت خط لوله عربستان به مدار، سه متغیر کلیدی بازار نفت در روزهای آینده خواهند بود. در صورت تشدید اختلال در این مسیرها، احتمال تداوم حضور نفت در محدوده بالای ۱۰۰ دلار افزایش خواهد یافت؛ در مقابل، هرگونه توافق برای تثبیت تردد دریایی در هرمز می‌تواند بخشی از پریمیوم ریسک موجود در قیمت نفت را کاهش دهد.
منابع: Reuters، Associated Press، Financial Times، Gulf News