به گزارش با بازار؛ مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، در اظهاراتی اعلام کرد: «امروز از واردات بنزین بینیاز شدهایم، در حالی که میبایست ۱۲ میلیارد دلار برای واردات بنزین مورد نیاز هزینه میکردیم.»
تعهد به بازگشت درآمد افزایش قیمت سوخت به مردم
رئیسجمهور همچنین تأکید کرد: «همه درآمد حاصل از افزایش قیمت سوخت، صرفهجویی و مدیریت مصرف به خود مردم پرداخت خواهد شد.»
پیام اقتصادی و سیاسی این اظهارات
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که اقتصاد ایران با فشار تحریمها، محدودیت صادرات نفت و تنشهای ژئوپلیتیکی منطقه دستوپنجه نرم میکند و تأمین منابع ارزی برای نیازهای اساسی کشور، از جمله سوخت، به یکی از چالشهای اصلی دولت تبدیل شده است.
تحلیل
اظهارات پزشکیان درباره بینیازی از واردات بنزین، یک پیام اقتصادی با ابعاد چندلایه است. نخست، از منظر تراز ارزی، صرفهجویی ۱۲ میلیارد دلاری در شرایطی که صادرات نفت ایران با محاصره دریایی و تحریمها محدود شده، یک دستاورد مهم محسوب میشود؛ چرا که منابع آزادشده میتواند به تأمین کالاهای اساسی، دارو و مواد اولیه صنعتی اختصاص یابد.
دوم، تأکید بر بازگشت کامل درآمد افزایش قیمت سوخت به مردم، یک پیام سیاسی روشن است. در سالهای گذشته، افزایش قیمت حاملهای انرژی همواره با بیاعتمادی عمومی نسبت به نحوه هزینهکرد درآمد آن همراه بوده است. تکرار این تعهد از سوی رئیسجمهور، تلاشی برای جلب اعتماد افکار عمومی و کاهش مقاومت اجتماعی در برابر سیاستهای اصلاحی قیمتی است.
سوم، از منظر تحلیل اقتصادی، خودکفایی در تولید بنزین تنها در صورتی پایدار است که ظرفیت پالایشی کشور — که در سالهای اخیر با سرمایهگذاری در پالایشگاههایی مانند ستاره خلیج فارس تقویت شده — بدون اختلال و با تأمین خوراک پایدار ادامه یابد. هرگونه اخلال در تأمین میعانات گازی یا کاهش ظرفیت پالایشی، میتواند این دستاورد را بهسرعت به چالش بکشد.
از منظر بازار ارز، این خبر میتواند اثر روانی مثبتی بر انتظارات داشته باشد؛ زیرا کاهش نیاز به واردات بنزین به معنای کاهش تقاضای ارز برای یکی از اقلام پرمصرف وارداتی است. با این حال، تأثیر واقعی آن بر نرخ ارز به میزان تحقق عملی این صرفهجویی و نحوه مدیریت منابع آزادشده بستگی دارد. در مجموع، این اظهارات را باید یک «سیگنال مثبت مشروط» دانست که اثربخشی آن در عمل و در ماههای آینده سنجیده خواهد شد.
