به گزارش با بازار، تولید نفت کشورهای عضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) در ماه اکتبر ۲۰۲۶ افزایش قابل‌توجهی داشته است؛ تحولی که نشان می‌دهد تولیدکنندگان خاورمیانه، با وجود ادامه محدودیت‌های صادراتی و تنش‌های منطقه‌ای، در حال بازیابی ظرفیت عرضه نفت خام هستند.
بر اساس نظرسنجی رویترز که دوشنبه ۹ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۰۳ به وقت گرینویچ، معادل ۱۹:۳۳ به وقت تهران منتشر شد، مجموع تولید روزانه ۱۱ کشور عضو اوپک در اکتبر به ۲۲ میلیون و ۸۷۰ هزار بشکه رسیده است.
این رقم نسبت به ماه سپتامبر یک میلیون و ۳۸۰ هزار بشکه در روز افزایش نشان می‌دهد؛ رشدی معادل حدود ۶.۴ درصد.
عربستان، کویت و عراق پیشتاز افزایش تولید
طبق بررسی رویترز، بیشترین سهم افزایش تولید اوپک به عربستان سعودی، کویت و عراق اختصاص داشته است.
این سه کشور از تولیدکنندگان مهم نفت خام خلیج فارس هستند و تغییر سطح تولید آن‌ها می‌تواند بر توازن عرضه جهانی تأثیر قابل‌توجهی بگذارد.
افزایش تولید در شرایطی ثبت شده که اختلال‌های ناشی از جنگ و محدودیت‌های حمل‌ونقل دریایی همچنان بر صادرات نفت منطقه اثر می‌گذارند.
با این حال، افزایش تولید الزاماً به معنای رشد هم‌اندازه صادرات نیست؛ زیرا محدودیت‌های انتقال، ظرفیت ذخیره‌سازی و شرایط فروش می‌توانند مانع ورود فوری تمام نفت تولیدشده به بازار جهانی شوند.
بازگشت تولید اوپک به ۹۰ درصد سطح پیش از جنگ
یکی از مهم‌ترین یافته‌های گزارش رویترز، نزدیک شدن تولید نفت اوپک به سطح پیش از آغاز جنگ ایران است.
تولید روزانه ۱۱ عضو این سازمان در ماه فوریه ۲۰۲۶، آخرین ماه پیش از اختلال گسترده در تولید و صادرات منطقه، حدود ۲۵ میلیون و ۴۸۰ هزار بشکه بود.
با افزایش تولید اکتبر به ۲۲.۸۷ میلیون بشکه، اوپک اکنون حدود ۹۰ درصد از سطح تولید فوریه را بازیابی کرده است.
با وجود این رشد، تولید روزانه سازمان همچنان حدود ۲ میلیون و ۶۱۰ هزار بشکه کمتر از سطح پیش از جنگ است.
این فاصله نشان می‌دهد روند احیای تولید هنوز کامل نشده و بخشی از ظرفیت عرضه منطقه همچنان تحت تأثیر محدودیت‌های عملیاتی و صادراتی قرار دارد.
چرا تولید نفت با وجود توافق برای تثبیت عرضه افزایش یافت؟
هفت عضو ائتلاف اوپک‌پلاس که در تصمیم‌های مربوط به سهمیه تولید مشارکت دارند، توافق کرده بودند سطح تولید خود را در ماه اکتبر ثابت نگه دارند.
این تصمیم پس از چند ماه افزایش تدریجی سهمیه‌ها از آوریل اتخاذ شده بود.
با این حال، نظرسنجی رویترز نشان می‌دهد تولید واقعی اوپک در اکتبر افزایش یافته است.
برای درک این تفاوت باید میان سهمیه تولید و میزان تولید واقعی تمایز قائل شد.
در ماه‌های گذشته، جنگ و محدودیت‌های صادراتی مانع دستیابی برخی تولیدکنندگان به ظرفیت برنامه‌ریزی‌شده شده بود. بنابراین بازگشت تدریجی تولید از سطوح پایین‌تر لزوماً به معنای تصمیم تازه برای افزایش سهمیه رسمی نیست.
افزایش عرضه چه تأثیری بر قیمت جهانی نفت دارد؟
افزایش تولید نفت اوپک در شرایطی رخ می‌دهد که قیمت‌های جهانی نفت تحت فشار انتظارات مربوط به کاهش تنش‌های منطقه‌ای و بهبود عرضه قرار گرفته‌اند.
بر اساس گزارش رویترز از معاملات روز سه‌شنبه ۱۰ نوامبر، نفت برنت در یکی از به‌روزرسانی‌های بازار با افت ۰.۲۳ درصدی به ۹۲ دلار و ۳۳ سنت در هر بشکه رسید.
نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با کاهش ۰.۴۰ درصدی در سطح ۸۶ دلار و ۵۰ سنت معامله شد.
این قیمت‌ها مربوط به به‌روزرسانی معاملات سه‌شنبه هستند و نباید با قیمت زمان انتشار نظرسنجی اوپک در روز دوشنبه یکسان تلقی شوند.
افزایش تولید اوپک می‌تواند در صورت تداوم تقاضای ضعیف یا رشد صادرات، فشار نزولی بیشتری بر قیمت نفت وارد کند.
در مقابل، هرگونه اختلال تازه در مسیرهای صادراتی خلیج فارس یا تشدید درگیری‌ها ممکن است بخشی از اثر افزایش تولید را خنثی کند.
آیا بازار جهانی نفت به سمت مازاد عرضه حرکت می‌کند؟
افزایش ۱.۳۸ میلیون بشکه‌ای تولید روزانه اوپک، نشانه مهمی از بازگشت عرضه به بازار جهانی است.
با این حال، برای تشخیص شکل‌گیری مازاد عرضه باید علاوه بر تولید اوپک، میزان صادرات واقعی، تقاضای پالایشگاه‌ها، تولید کشورهای خارج از اوپک و تغییر ذخایر نفتی نیز بررسی شود.
نظرسنجی رویترز بر داده‌های مؤسسات رهگیری جریان نفت، اطلاعات شرکت‌های نفتی، منابع مرتبط با اوپک و مشاوران صنعت انرژی متکی است.
بنابراین ارقام منتشرشده برآوردهای حاصل از نظرسنجی هستند و نباید با آمار نهایی رسمی تولید اشتباه گرفته شوند.
جمع‌بندی
افزایش تولید نفت اوپک به ۲۲.۸۷ میلیون بشکه در روز و بازگشت آن به ۹۰ درصد سطح پیش از جنگ، تحول مهمی در سمت عرضه بازار جهانی نفت محسوب می‌شود.
اگر روند احیای تولید ادامه پیدا کند و محدودیت‌های صادراتی کاهش یابد، عرضه بیشتری در دسترس خریداران قرار خواهد گرفت و احتمال فشار بر قیمت نفت افزایش می‌یابد. با این حال، تداوم خطرات امنیتی در خلیج فارس و وضعیت تقاضای جهانی همچنان از عوامل تعیین‌کننده مسیر بازار خواهند بود.