به گزارش با بازار، تازه‌ترین بررسی بازار جهانی نفت نشان می‌دهد تولیدکنندگان خاورمیانه در حال کاهش قیمت‌های فروش برای حفظ سهم خود از بازار هستند؛ زیرا افزایش صادرات از تنگه هرمز، همراه با رشد تولید نفت در سایر کشورها، رقابت برای جذب خریداران را تشدید کرده است.
بر اساس تحلیل رویترز که روز دوشنبه ۹ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۰۰ به وقت گرینویچ، معادل ۱۰:۳۰ صبح به وقت تهران منتشر شد، نفت برنت هفته گذشته بیش از ۱۷ درصد سقوط کرد و به محدوده ۹۷ دلار در هر بشکه رسید؛ شدیدترین کاهش هفتگی از زمان همه‌گیری کرونا در سال ۲۰۲۰.
این افت در شرایطی رخ داده که انتظارات برای کاهش تنش‌های نظامی و افزایش دسترسی به نفت صادراتی خاورمیانه تقویت شده است.
تخفیف بی‌سابقه عربستان برای مشتریان آسیایی
عربستان سعودی قیمت فروش نفت خام سبک عربی (Arab Light) برای تحویل دسامبر به مشتریان آسیایی را نسبت به ماه نوامبر دو دلار در هر بشکه کاهش داده است.
با این تصمیم، قیمت نفت سبک عربی به ۶ دلار و ۵۰ سنت پایین‌تر از میانگین شاخص عمان/دبی رسیده است؛ سطحی که از ماه مه ۲۰۲۰ تاکنون مشاهده نشده بود.
این رقم تخفیف نسبت به شاخص مبناست، نه قیمت نهایی هر بشکه نفت.
کاهش قیمت فروش عربستان نشان می‌دهد رقابت میان عرضه‌کنندگان برای جذب پالایشگاه‌های آسیایی به‌شدت افزایش یافته است.
صادرات نفت خلیج فارس به سطح پیش از جنگ نزدیک شد
داده‌های مؤسسه رهگیری محموله‌های نفتی Kpler نشان می‌دهد صادرات نفت خام از تنگه هرمز در ماه اکتبر به میانگین روزانه ۱۰.۳ میلیون بشکه رسیده است.
این رقم در نخستین ماه جنگ، بدون احتساب صادرات ایران، تقریباً به صفر رسیده بود.
پیش از جنگ، میانگین صادرات نفت از این مسیر حدود ۱۳.۵ میلیون بشکه در روز بود.
با احتساب مسیرهای جایگزین صادراتی، از جمله بندر ینبع عربستان در دریای سرخ و پایانه فجیره امارات، مجموع صادرات نفت منطقه در اکتبر به ۱۶.۶ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ رقمی که تنها ۴۰۰ هزار بشکه کمتر از میانگین ۱۷ میلیون بشکه‌ای پیش از جنگ است.
تولید جهانی نفت به ۸۵ میلیون بشکه در روز رسید
بر اساس داده‌های مؤسسه Energy Aspects، تولید جهانی نفت خام در ماه اکتبر به ۸۵ میلیون بشکه در روز افزایش یافته است.
این رقم بالاترین سطح تولید از آغاز جنگ و بیشتر از میانگین پنج‌ساله ۸۳ میلیون بشکه در روز است.
افزایش تولید در آمریکا، برزیل و کانادا از عوامل مهم رشد عرضه جهانی بوده است.
ترکیب افزایش تولید خارج از خاورمیانه و بازگشت تدریجی صادرات کشورهای حاشیه خلیج فارس، احتمال شکل‌گیری مازاد عرضه نفت خام را تقویت کرده است.
چرا با وجود افزایش عرضه، هزینه انرژی همچنان بالاست؟
بازگشت صادرات نفت خام الزاماً به معنای عادی شدن کامل بازار انرژی نیست.
طبق داده‌های مورد استناد رویترز، هزینه حمل نفتکش‌ها اکنون به‌طور متوسط حدود ۳۰ دلار برای هر بشکه برآورد می‌شود، درحالی‌که پیش از جنگ نزدیک به پنج دلار بود.
ادامه تهدیدهای امنیتی در تنگه هرمز، هزینه بیمه و حمل‌ونقل و استفاده از روش‌های پرهزینه انتقال محموله‌ها از عوامل اصلی این افزایش هستند.
از سوی دیگر، آسیب به ظرفیت پالایشگاهی در خاورمیانه و اختلال در زیرساخت‌های انرژی سایر مناطق باعث شده توان تبدیل نفت خام به بنزین و گازوئیل محدود بماند.
بنابراین ممکن است قیمت نفت خام تحت فشار نزولی قرار گیرد، اما قیمت فرآورده‌های نفتی به همان سرعت کاهش پیدا نکند.
آیا بازار جهانی نفت با مازاد عرضه مواجه می‌شود؟
تحلیل تازه رویترز نشان می‌دهد در صورت ادامه افزایش صادرات و کاهش هزینه‌های حمل، بازار جهانی نفت ممکن است پس از پایان جنگ با عرضه‌ای بیش از ظرفیت جذب پالایشگاه‌ها مواجه شود.
با این حال، این سناریو قطعی نیست. بازگشت تقاضای مصرف‌کنندگان، احیای پالایشگاه‌های آسیب‌دیده و احتمال تشدید دوباره درگیری‌ها می‌تواند توازن عرضه و تقاضا را تغییر دهد.
همچنین برآورد جی‌پی‌مورگان نشان می‌دهد مصرف جهانی نفت از آغاز جنگ حدود ۳.۳ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است؛ تقاضایی که ممکن است بخشی از آن در صورت کاهش قیمت‌ها بازگردد.
جمع‌بندی
کاهش شدید قیمت فروش نفت عربستان و نزدیک شدن صادرات نفت خاورمیانه به سطح پیش از جنگ، نشانه تغییر مهمی در بازار جهانی انرژی است. پس از ماه‌ها نگرانی درباره کمبود عرضه، اکنون احتمال افزایش رقابت قیمتی و شکل‌گیری مازاد نفت خام مطرح شده است؛ هرچند هزینه بالای حمل‌ونقل، محدودیت پالایشگاه‌ها و خطرات امنیتی همچنان مانع بازگشت کامل بازار به شرایط عادی هستند.