به گزارش با بازار، تازه‌ترین داده‌های تجارت انرژی نشان می‌دهد توافق دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین برای افزایش عرضه گازوئیل روسیه به بازارهای جهانی، به رشد قابل‌توجه صادرات این فرآورده منجر شده، اما آمریکا که یکی از مقاصد مورد انتظار محموله‌ها بود، هنوز سوختی از این مسیر دریافت نکرده است.
بر اساس گزارش فایننشال تایمز در روز پنجشنبه ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶، با استناد به داده‌های شرکت تحلیل بازار انرژی Kpler، صادرات گازوئیل روسیه در ماه اکتبر به حدود ۲۷۱ هزار بشکه در روز رسید؛ درحالی‌که این رقم در سپتامبر حدود ۱۳۵ هزار بشکه در روز بود.
این تغییر به معنای افزایش حدود ۱۰۱ درصدی صادرات روزانه است.
ارقام یادشده میانگین ماهانه صادرات هستند و نباید با قیمت یا حجم لحظه‌ای معاملات روز پنجشنبه اشتباه گرفته شوند.
توافق انرژی آمریکا و روسیه چه نتیجه‌ای داشت؟
دولت ترامپ در ماه اکتبر پس از توافق با مسکو، بخشی از محدودیت‌های صادرات گازوئیل روسیه را به‌طور موقت کاهش داد.
هدف اعلام‌شده این اقدام، افزایش عرضه جهانی سوخت و کمک به مهار قیمت گازوئیل بود.
بر اساس گزارش‌های پیشین رویترز، توافق اولیه شامل عرضه فوری ۳۰۰ هزار تن گازوئیل و سپس افزایش حجم محموله‌ها در ماه‌های بعد بود.
مقام‌های روسیه نیز اعلام کرده بودند که صادرات این فرآورده پس از کاهش محدودیت‌ها از سر گرفته شده است.
با این حال، تازه‌ترین بررسی فایننشال تایمز نشان می‌دهد با وجود رشد صادرات روسیه، هیچ محموله گازوئیلی از این کشور تا زمان انتشار گزارش به آمریکا نرسیده است.
نفتکش‌ها تغییر مسیر دادند؛ برزیل و ترکیه مقصد سوخت روسیه شدند
یکی از نکات مهم گزارش جدید، تغییر مسیر محموله‌هایی است که انتظار می‌رفت راهی آمریکا شوند.
طبق گزارش فایننشال تایمز، دو نفتکش حامل گازوئیل روسیه که در ابتدا مقصد آمریکایی داشتند، مسیر خود را تغییر داده‌اند.
یک نفتکش دیگر نیز در نزدیکی سواحل شرقی آمریکا منتظر یافتن خریدار است.
در مقابل، صادرات گازوئیل روسیه به کشورهایی مانند برزیل و ترکیه افزایش یافته است.
این وضعیت نشان می‌دهد کاهش محدودیت‌های رسمی تجارت الزاماً به معنای تحویل فوری محموله‌ها به بازار هدف نیست.
ملاحظات سیاسی، تصمیم خریداران، محدودیت‌های بندری و شرایط تجاری می‌توانند بر مسیر نهایی محموله‌های نفتی تأثیر بگذارند.
چرا رشد صادرات گازوئیل روسیه ممکن است موقتی باشد؟
افزایش صادرات اکتبر تا حدی با بهبود فعالیت پالایشگاه‌های روسیه در دوره توقف موقت حملات اوکراین ارتباط داشت.
اما از ۳۰ اکتبر، حملات به زیرساخت‌های پالایشی روسیه دوباره آغاز شد.
بر اساس گزارش رویترز در ۱۰ نوامبر، حملات اخیر ظرفیت پالایش نفت روسیه را به‌شدت تحت فشار قرار داده و حدود ۳۰ درصد ظرفیت پالایشی این کشور را مختل کرده است.
این رقم برآورد ظرفیت تحت تأثیر حملات است و لزوماً به معنای کاهش ۳۰ درصدی تولید واقعی فرآورده‌ها نیست.
کاهش توان پالایشگاه‌ها می‌تواند حجم گازوئیل قابل‌عرضه برای صادرات را محدود کند؛ به‌ویژه اگر روسیه ناچار شود برای تأمین نیاز داخلی، سهم بیشتری از تولید خود را در بازار داخلی نگه دارد.
تناقض بازار سوخت روسیه؛ رشد صادرات در کنار کمبود داخلی
روسیه با وجود افزایش صادرات گازوئیل در اکتبر، همچنان با مشکلات تأمین سوخت در برخی مناطق روبه‌روست.
حملات به پالایشگاه‌ها، محدودیت ظرفیت تولید و اختلال در توزیع فرآورده‌ها موجب شده مقام‌های روسیه برای مدیریت بازار داخلی به محدودیت‌های صادراتی و فروش سوخت متوسل شوند.
این وضعیت در مورد بنزین حساس‌تر است؛ زیرا ظرفیت مازاد تولید بنزین روسیه نسبت به نیاز داخلی محدودتر از گازوئیل است.
در نتیجه، رشد صادرات یک فرآورده الزاماً به معنای بهبود وضعیت همه بخش‌های بازار سوخت روسیه نیست.
پیامدهای اقتصادی برای بازار جهانی گازوئیل
افزایش صادرات روسیه می‌تواند در کوتاه‌مدت بخشی از کمبود عرضه گازوئیل در بازارهای بین‌المللی را جبران کند.
این فرآورده نقش مهمی در حمل‌ونقل جاده‌ای، کشاورزی، صنایع و فعالیت‌های لجستیکی دارد و تغییر قیمت آن می‌تواند بر هزینه تولید و جابه‌جایی کالا اثر بگذارد.
با این حال، میزان تأثیر صادرات روسیه بر قیمت جهانی گازوئیل به حجم عرضه واقعی، مسیرهای تجاری، تقاضای مصرف‌کنندگان و وضعیت پالایشگاه‌های سایر کشورها بستگی دارد.
افزایش صادرات اکتبر به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره کاهش پایدار قیمت جهانی گازوئیل کافی نیست.
از سوی دیگر، اگر حملات به پالایشگاه‌های روسیه ادامه یابد، ممکن است بخشی از افزایش عرضه ماه گذشته در ماه‌های آینده از بین برود.
جمع‌بندی
دو برابر شدن صادرات گازوئیل روسیه در اکتبر نشان می‌دهد کاهش محدودیت‌های تجاری و توقف موقت حملات به پالایشگاه‌ها توانسته عرضه این کشور را به بازار جهانی افزایش دهد.
با این حال، نرسیدن محموله‌ها به آمریکا و ازسرگیری حملات اوکراین، دو مانع مهم در مسیر تحقق کامل اهداف توافق انرژی واشنگتن و مسکو هستند.
برای بازار جهانی سوخت، پرسش اصلی اکنون این است که آیا روسیه می‌تواند رشد صادرات اکتبر را در شرایط آسیب‌دیدگی پالایشگاه‌ها و محدودیت‌های تأمین داخلی حفظ کند یا خیر.