به گزارش با بازار، بازار جهانی گاز طبیعی در آستانه فصل سرما با فشار تازهای روبهرو شده است. اروپا برای جبران کاهش ذخایر گاز خود، واردات گاز طبیعی مایع (LNG) را افزایش داده، اما تازهترین دادههای حملونقل و ذخیرهسازی نشان میدهد سرعت ورود محمولهها هنوز برای برطرفکردن نگرانیهای عرضه کافی نیست.
بر اساس تحلیل تازه رویترز در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ و دادههای مؤسسه Kpler، واردات LNG اروپا در ماه نوامبر احتمالاً به ۱۰.۱۱ میلیون تن خواهد رسید؛ رقمی که بالاترین سطح از ماه مارس محسوب میشود.
این میزان در مقایسه با واردات ۸.۹۹ میلیون تنی اکتبر، حدود ۱۲.۵ درصد افزایش نشان میدهد.
با این حال، واردات پیشبینیشده نوامبر همچنان حدود ۱۴.۴ درصد کمتر از رقم ۱۱.۸۱ میلیون تنی مدت مشابه سال گذشته است.
ذخایر گاز اروپا ۲۰ درصد کمتر از میانگین تاریخی
مهمترین عامل نگرانی در بازار انرژی اروپا، سطح پایین ذخایر گاز در آغاز زمستان است.
طبق دادههای گردآوریشده توسط جان کمپ، تحلیلگر مستقل انرژی، موجودی ذخایر گاز اتحادیه اروپا و بریتانیا تا ۱۱ نوامبر به حدود ۸۱۰ تراواتساعت رسیده است.
این میزان تقریباً ۲۰۰ تراواتساعت، معادل ۲۰ درصد، پایینتر از میانگین فصلی ۱۰ سال گذشته است.
بر اساس تحلیل رویترز، اروپا زمستان را با پایینترین سطح ذخایر گاز در بیش از یک دهه آغاز کرده و سرعت برداشت از ذخایر نیز رو به افزایش است.
اگرچه پیشبینی بلندمدت هواشناسی از زمستانی نسبتاً معتدل تا عادی حکایت دارد، شکلگیری گرداب قطبی در ماه جاری احتمال وقوع دورههای سرمای شدید را افزایش داده است.
در صورت افت محسوس دما، تقاضای گاز برای گرمایش ساختمانها میتواند سریعتر از پیشبینیها افزایش یابد.
صادرات گاز قطر هنوز به یکسوم سطح پیش از جنگ محدود است
یکی از مهمترین عوامل کمبود LNG در بازار جهانی، کاهش صادرات قطر در پی اختلالات ناشی از جنگ خاورمیانه است.
قطر پیش از بحران اخیر یکی از بزرگترین صادرکنندگان گاز طبیعی مایع جهان بود و بخش قابلتوجهی از محمولههای آن از مسیر تنگه هرمز عبور میکرد.
طبق دادههای Kpler، صادرات LNG قطر از مسیر تنگه هرمز در اکتبر به ۲.۰۹ میلیون تن رسید و انتظار میرود در نوامبر نیز در همین محدوده باقی بماند.
این در حالی است که میانگین صادرات ماهانه قطر در سه ماه پیش از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه، حدود ۶.۰۹ میلیون تن بود.
بنابراین صادرات فعلی قطر از این مسیر تنها حدود ۳۴ درصد سطح پیش از جنگ است؛ به بیان دیگر، نزدیک به دوسوم ظرفیت صادراتی سابق این مسیر هنوز بازیابی نشده است.
با وجود افزایش تدریجی تردد کشتیها در تنگه هرمز، تهدیدهای امنیتی و هزینههای بالاتر بیمه و حملونقل همچنان بر تجارت LNG فشار وارد میکنند.
قیمت گاز طبیعی مایع در آسیا سه برابر شد
کاهش عرضه LNG قطر، قیمت محمولههای نقدی را در بازار آسیا بهشدت افزایش داده است.
بر اساس دادههای مورد استناد رویترز، قیمت محمولههای LNG برای تحویل به شمال آسیا در هفته منتهی به ۱۳ نوامبر به ۳۱ دلار و ۳۰ سنت به ازای هر میلیون واحد حرارتی بریتانیا (MMBtu) رسید.
این قیمت نسبت به اوج اخیر ۳۲ دلار و ۵۰ سنتی در هفته منتهی به ۳۰ اکتبر حدود ۳.۷ درصد کاهش یافته است.
با این حال، در مقایسه با قیمت ۱۰ دلار و ۴۰ سنتی هفته پیش از آغاز جنگ، LNG اکنون تقریباً سه برابر گرانتر معامله میشود.
این سطح قیمت، بالاترین محدوده بازار نقدی LNG در نزدیک به چهار سال اخیر محسوب میشود.
افزایش قیمت گاز میتواند هزینه تولید برق، فعالیت صنایع انرژیبر و واردات انرژی کشورهای مصرفکننده را بالا ببرد.
اروپا محمولههای LNG را از بازار آسیا جذب میکند
کاهش ذخایر گاز اروپا باعث شده این منطقه برای جذب محمولههای بیشتر LNG با خریداران آسیایی رقابت کند.
طبق برآورد Kpler، واردات LNG آسیا در نوامبر به حدود ۲۱.۳۲ میلیون تن خواهد رسید؛ در حالی که این رقم در اکتبر ۲۲.۸۱ میلیون تن بود.
این تغییر معادل کاهش حدود ۶.۵ درصدی واردات ماهانه آسیاست.
در چین، واردات نوامبر حدود ۵.۵۳ میلیون تن پیشبینی شده که کمتر از ۵.۶۴ میلیون تن اکتبر و ۶.۰۹ میلیون تن نوامبر سال گذشته است.
قیمت بالای LNG باعث شده برخی خریداران آسیایی خریدهای نقدی خود را کاهش دهند.
بر اساس تحلیل رویترز، واردات LNG چین ممکن است در سال ۲۰۲۶ به پایینترین سطح از سال ۲۰۱۸ برسد و ژاپن بار دیگر جایگاه بزرگترین واردکننده LNG جهان را به دست آورد.
این روند نشان میدهد رقابت جهانی بر سر محمولههای محدود گاز در حال تغییر الگوی تجارت انرژی میان اروپا و آسیاست.
چرا بحران گاز ممکن است پس از زمستان نیز ادامه پیدا کند؟
یکی از نگرانیهای اصلی تحلیلگران این است که فشار بر بازار گاز الزاماً با پایان فصل سرما برطرف نخواهد شد.
اروپا برای جلوگیری از تکرار کمبود ذخایر در زمستان آینده، باید در ماههای پس از پایان سرما نیز حجم قابلتوجهی گاز خریداری کند.
اگر موجودی انبارها در زمستان بیش از حد کاهش یابد، تقاضا برای پرکردن مجدد ذخایر در بهار و تابستان افزایش خواهد یافت.
این موضوع میتواند مانع کاهش معمول قیمت LNG پس از پایان فصل گرمایش شود.
در نتیجه، حتی در صورت معتدلبودن زمستان، نیاز اروپا به بازسازی ذخایر ممکن است قیمتهای جهانی گاز را برای مدت طولانیتری در سطوح بالا نگه دارد.
پیامدهای اقتصادی برای صنایع و بازار انرژی
افزایش قیمت گاز طبیعی میتواند پیامدهای گستردهای برای اقتصاد اروپا و آسیا داشته باشد.
صنایع فولاد، آلومینیوم، شیمیایی، کودهای شیمیایی و سایر فعالیتهای انرژیبر از جمله بخشهایی هستند که نسبت به افزایش هزینه گاز و برق حساسیت بالایی دارند.
در صورت تداوم قیمتهای بالا، حاشیه سود تولیدکنندگان ممکن است کاهش یابد و بخشی از افزایش هزینهها به قیمت محصولات نهایی منتقل شود.
همچنین بالا ماندن قیمت LNG میتواند تقاضا برای سوختهای جایگزین در برخی نیروگاهها و صنایع را تحت تأثیر قرار دهد.
با این حال، شدت این آثار به قراردادهای تأمین انرژی، سیاستهای حمایتی دولتها و میزان وابستگی هر کشور به واردات گاز بستگی خواهد داشت.
جمعبندی
اروپا با ذخایر گازی معادل ۸۱۰ تراواتساعت، زمستان را در شرایطی آغاز کرده که موجودی آن حدود ۲۰ درصد کمتر از میانگین فصلی ۱۰ سال گذشته است.
اگرچه واردات LNG اروپا در نوامبر احتمالاً ۱۲.۵ درصد افزایش مییابد، محدودیت صادرات قطر و قیمتهای بالای جهانی همچنان مانع بازگشت سریع تعادل به بازار شدهاند.
سهبرابرشدن قیمت LNG نسبت به پیش از جنگ و نیاز اروپا به بازسازی ذخایر، این احتمال را تقویت میکند که فشار بر بازار جهانی گاز حتی پس از پایان زمستان نیز ادامه پیدا کند.