به گزارش با بازار، بازار سوخت آمریکا پس از ماه‌ها افزایش شدید قیمت، نشانه‌های تازه‌ای از کاهش فشار را تجربه می‌کند. میانگین قیمت خرده‌فروشی گازوئیل روز شنبه ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ به ۵ دلار و ۹۹۸ سنت در هر گالن رسید و برای نخستین بار از اوایل سپتامبر به زیر مرز ۶ دلار بازگشت.
بر اساس گزارش رویترز که ۱۵ نوامبر ساعت ۰۱:۲۲ به وقت گرینویچ، معادل ۰۴:۵۲ بامداد به وقت تهران منتشر شد، این رقم بر پایه داده‌های سامانه پایش قیمت سوخت GasBuddy ثبت شده است.
کاهش قیمت گازوئیل در شرایطی رخ می‌دهد که بازار جهانی نفت نیز طی دو هفته گذشته افت قابل‌توجهی را تجربه کرده و قیمت قراردادهای آتی نفت برنت در این مدت ۱۸.۵ درصد کاهش یافته است.
فاصله قیمت گازوئیل با رکورد تاریخی چقدر است؟
قیمت گازوئیل آمریکا در ماه سپتامبر به دنبال اختلال در عرضه جهانی نفت و فرآورده‌های پالایش‌شده، به سطوح بی‌سابقه‌ای افزایش یافته بود.
طبق داده‌های GasBuddy، میانگین قیمت این سوخت در سوم سپتامبر به ۵.۸۲۰ دلار در هر گالن رسید و رکورد قبلی ثبت‌شده پس از آغاز جنگ روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۲ را شکست.
قیمت گازوئیل در ۱۰ سپتامبر از مرز ۶ دلار عبور کرد و سرانجام در ۲۲ سپتامبر به رکورد تاریخی ۶.۵۱۹ دلار در هر گالن رسید.
اکنون با کاهش قیمت به ۵.۹۹۸ دلار، گازوئیل نسبت به اوج سپتامبر حدود ۵۲.۱ سنت در هر گالن ارزان‌تر شده است؛ کاهشی معادل تقریباً ۸ درصد.
با وجود این افت، قیمت سوخت همچنان در سطح بالایی قرار دارد و هزینه حمل‌ونقل و فعالیت‌های صنعتی را تحت فشار نگه داشته است.
چرا قیمت گازوئیل کاهش یافته است؟
یکی از مهم‌ترین عوامل کاهش قیمت، افت بهای نفت خام در بازار جهانی است.
رویترز گزارش داده که قراردادهای آتی نفت برنت طی دو هفته اخیر ۱۸.۵ درصد از ارزش خود را از دست داده‌اند.
کاهش قیمت نفت خام معمولاً به‌تدریج هزینه تأمین خوراک پالایشگاه‌ها را پایین می‌آورد، هرچند تغییر قیمت فرآورده‌های نفتی الزاماً به همان نسبت یا با همان سرعت اتفاق نمی‌افتد.
عامل دوم، کاهش فصلی تقاضای سوخت در آمریکاست.
پاتریک دی‌هان، رئیس بخش تحلیل نفت در GasBuddy، توضیح داده که با ورود به فصل پاییز، میزان رانندگی معمولاً کاهش می‌یابد و تقاضای برخی فرآورده‌های سوختی ضعیف‌تر می‌شود.
همچنین با نزدیک‌شدن به پایان فصل توفان‌های اقیانوس اطلس، خطر اختلال در فعالیت پالایشگاه‌های ساحل خلیج مکزیک کمتر می‌شود.
از سوی دیگر، بخش بزرگی از تعمیرات دوره‌ای پالایشگاه‌ها تا ماه نوامبر به پایان می‌رسد و این موضوع امکان بازیابی ظرفیت تولید فرآورده‌ها را فراهم می‌کند.
مجموع این عوامل به افزایش دسترسی بازار به سوخت و کاهش فشار قیمتی کمک کرده است.
بحران انرژی چگونه قیمت گازوئیل را به رکورد رساند؟
افزایش شدید قیمت گازوئیل در ماه‌های گذشته عمدتاً تحت تأثیر اختلال در عرضه جهانی انرژی اتفاق افتاد.
جنگ ایران و اختلال در مسیرهای انتقال نفت از خلیج فارس، دسترسی بازار به نفت خام و برخی فرآورده‌های پالایش‌شده را محدود کرد.
هم‌زمان، حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه نیز ظرفیت تولید و صادرات سوخت این کشور را تحت فشار قرار داد.
ترکیب این تحولات، قیمت گازوئیل را در بازارهای مختلف افزایش داد.
در ایالت کالیفرنیا، جایی که ظرفیت پالایشی محدودتر و استانداردهای سوخت سخت‌گیرانه‌تر است، قیمت گازوئیل در مقطعی حتی از ۱۰ دلار در هر گالن عبور کرد.
این اختلاف شدید نشان می‌دهد شرایط پالایش و توزیع منطقه‌ای می‌تواند تأثیر بزرگی بر قیمت نهایی سوخت داشته باشد.
اقدامات دولت آمریکا برای مهار بحران سوخت
دولت دونالد ترامپ در ماه‌های اخیر مجموعه‌ای از اقدامات را برای کاهش هزینه سوخت اجرا کرده است.
از جمله این اقدامات می‌توان به تعلیق موقت مالیات فدرال بر برخی انواع گازوئیل رنگی، تسهیل محدودیت‌های مربوط به سوخت روسیه و اختصاص بسته حمایتی ۸ میلیارد دلاری به کشاورزان اشاره کرد.
هدف از این سیاست‌ها کاهش فشار هزینه انرژی بر بخش حمل‌ونقل، کشاورزی و تولید بوده است.
با این حال، گزارش رویترز تأکید می‌کند که این اقدامات در ابتدا تنها اثر محدودی بر قیمت‌ها داشتند؛ زیرا نگرانی‌های ناشی از اختلال در عرضه جهانی انرژی همچنان بر بازار غالب بود.
کاهش اخیر قیمت بیشتر با افت بهای نفت خام، شرایط فصلی تقاضا و بهبود فعالیت پالایشگاه‌ها هم‌زمان شده است.
بنابراین نمی‌توان تمام کاهش قیمت گازوئیل را به یک تصمیم دولتی نسبت داد.
بنزین آمریکا نیز به زیر ۴ دلار بازگشت
کاهش فشار بازار سوخت تنها به گازوئیل محدود نبوده است.
بر اساس داده‌های GasBuddy، میانگین قیمت بنزین در آمریکا نیز در ماه نوامبر برای نخستین بار از ۱۰ اوت به کمتر از ۴ دلار در هر گالن رسیده است.
این تحول می‌تواند بخشی از فشار هزینه‌ای بر خانوارهای آمریکایی را کاهش دهد.
با این حال، کاهش قیمت بنزین و گازوئیل در جایگاه‌ها معمولاً با تأخیر نسبت به تغییرات بازار نفت خام رخ می‌دهد و ممکن است در مناطق مختلف آمریکا متفاوت باشد.
کاهش قیمت گازوئیل چه تأثیری بر تورم دارد؟
گازوئیل یکی از مهم‌ترین نهاده‌های بخش حمل‌ونقل و زنجیره تأمین کالا محسوب می‌شود.
کامیون‌ها، ماشین‌آلات کشاورزی و بسیاری از تجهیزات صنعتی به این سوخت وابسته‌اند.
افزایش قیمت گازوئیل می‌تواند هزینه انتقال مواد اولیه و کالاهای نهایی را بالا ببرد و در نهایت به افزایش قیمت مصرف‌کننده منجر شود.
در مقابل، کاهش پایدار قیمت این فرآورده می‌تواند به تعدیل بخشی از هزینه‌های حمل‌ونقل و تولید کمک کند.
با این حال، کاهش قیمت سوخت الزاماً به معنای افت فوری قیمت کالاها نیست؛ زیرا قراردادهای حمل‌ونقل، دستمزدها، هزینه تأمین مالی و سایر عوامل نیز بر قیمت نهایی اثر می‌گذارند.
برای کشاورزان آمریکایی نیز کاهش قیمت گازوئیل اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا این سوخت در ماشین‌آلات برداشت محصول و جابه‌جایی محصولات کشاورزی مصرف می‌شود.
آیا روند کاهش قیمت ادامه پیدا می‌کند؟
تداوم کاهش قیمت گازوئیل به چند عامل وابسته خواهد بود: مسیر قیمت جهانی نفت، میزان تولید پالایشگاه‌ها، تقاضای فصلی و وضعیت عرضه فرآورده‌ها در بازارهای بین‌المللی.
اگر قیمت نفت خام در سطوح پایین‌تر باقی بماند و ظرفیت پالایش افزایش یابد، احتمال کاهش بیشتر فشار بر بازار سوخت وجود خواهد داشت.
در مقابل، تشدید دوباره اختلالات عرضه، حمله به زیرساخت‌های انرژی یا افزایش هزینه حمل‌ونقل دریایی می‌تواند روند نزولی را متوقف کند.
بنابراین بازگشت گازوئیل به زیر ۶ دلار، هرچند نشانه مهمی از کاهش فشار است، هنوز به معنای پایان بحران سوخت نیست.
جمع‌بندی
میانگین قیمت گازوئیل آمریکا پس از دو ماه به ۵.۹۹۸ دلار در هر گالن کاهش یافته و نسبت به رکورد تاریخی سپتامبر حدود ۸ درصد پایین آمده است.
هم‌زمان، افت ۱۸.۵ درصدی نفت برنت طی دو هفته و کاهش قیمت بنزین به زیر ۴ دلار نشان می‌دهد فشار بازار انرژی نسبت به ماه‌های گذشته کمتر شده است.
با وجود این، قیمت سوخت همچنان بالاست و پایداری روند نزولی به بهبود عرضه جهانی نفت و فرآورده‌ها، شرایط پالایشگاه‌ها و تحولات ژئوپلیتیکی بستگی خواهد داشت.