به گزارش با بازار، بازار جهانی نفت در آستانه یک تغییر مهم قرار گرفته است. پس از ماهها نگرانی درباره کمبود عرضه ناشی از جنگ و اختلال در صادرات انرژی خاورمیانه، تازهترین ارزیابی آژانس بینالمللی انرژی نشان میدهد عرضه جهانی نفت ممکن است در سهماهه چهارم سال جاری از تقاضا پیشی بگیرد.
بر اساس گزارش رویترز در روز دوشنبه ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶، آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی کرده است میانگین عرضه جهانی نفت در سهماهه پایانی سال به روزانه ۱۰۵ میلیون بشکه برسد؛ رقمی که حدود ۱.۷ میلیون بشکه در روز بیشتر از تقاضای پیشبینیشده است.
این برآورد از آن جهت اهمیت دارد که آژانس پیشتر برای همین دوره کمبود عرضه پیشبینی کرده بود.
نفت برنت و WTI کاهش یافتند
در واکنش به افزایش انتظارات برای مازاد عرضه، قیمت نفت در معاملات روز دوشنبه کاهش یافت.
طبق دادههای رویترز تا ساعت ۰۹:۱۹ به وقت گرینویچ، معادل ۱۲:۴۹ به وقت تهران:
- نفت برنت با کاهش ۶۹ سنتی، معادل ۰.۷ درصد، به ۹۵ دلار و ۱۵ سنت در هر بشکه رسید.
- نفت وستتگزاس اینترمدیت آمریکا با افت ۳۷ سنتی، معادل ۰.۴ درصد، در سطح ۸۸ دلار و ۱۹ سنت معامله شد.
این قیمتها مربوط به زمان ثبتشده در گزارش هستند و نرخ پایانی معاملات روز دوشنبه محسوب نمیشوند.
بازگشت صادرات نفت خاورمیانه، معادلات بازار را تغییر داد
مهمترین عامل تغییر چشمانداز عرضه، بهبود جریان صادرات نفت از خاورمیانه و افزایش عبور محمولهها از تنگه هرمز است.
در ماههای گذشته، جنگ و اختلال در مسیرهای کشتیرانی خلیج فارس، نگرانی گستردهای درباره دسترسی بازارهای جهانی به نفت ایجاد کرده بود.
اما به گفته آژانس بینالمللی انرژی، روند بازیابی صادرات نفت منطقه سریعتر از رشد تقاضای جهانی پیش رفته است.
این تحول موجب شده معاملهگران برای نخستین بار از آغاز جنگ ایران و آمریکا، احتمال مازاد عرضه را بهطور جدی در ارزیابیهای خود وارد کنند.
با این حال، بازگشت صادرات به معنای پایان خطرات امنیتی نیست و مسیرهای حمل نفت همچنان در برابر اختلالات تازه آسیبپذیر هستند.
کاهش ۸.۱ درصدی فعالیت پالایشگاههای چین
در کنار افزایش عرضه، ضعف تقاضا در چین نیز به فشار بر قیمت نفت افزوده است.
بر اساس آمار اداره ملی آمار چین که روز دوشنبه منتشر شد، میزان فرآورش نفت خام در پالایشگاههای این کشور طی ماه اکتبر نسبت به ماه قبل ۲ درصد و نسبت به اکتبر سال گذشته ۸.۱ درصد کاهش یافته است.
چین یکی از بزرگترین مصرفکنندگان نفت جهان است و تغییر فعالیت پالایشگاههای این کشور میتواند بر توازن عرضه و تقاضای جهانی اثر قابلتوجهی بگذارد.
محاسبات رویترز بر پایه آمار رسمی چین همچنین نشان میدهد ذخایر نفت خام این کشور در اکتبر بهطور متوسط روزانه حدود ۴۹۲ هزار بشکه افزایش یافته است.
ترکیب کاهش فعالیت پالایشگاهها و افزایش موجودی نفت خام، از عوامل تقویت نگرانی درباره ضعف تقاضای واقعی در بازار محسوب میشود.
عرضه ۷۱ میلیون بشکه نفت از ذخایر اضطراری
عامل دیگری که میتواند بر وضعیت عرضه اثر بگذارد، برنامه آزادسازی باقیمانده ذخایر اضطراری کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی است.
این نهاد اعلام کرده است تا پایان فوریه، ۷۱ میلیون بشکه دیگر از ذخایر اضطراری در دسترس بازار قرار خواهد گرفت.
از این میزان، ۱۵ میلیون بشکه مربوط به گازوئیل است که با هدف کاهش فشار بر بازار فرآوردههای نفتی عرضه میشود.
این اقدام میتواند در صورت تحقق برنامه زمانی اعلامشده، به بهبود دسترسی بازار به نفت و فرآوردهها کمک کند.
با این حال، آزادسازی ذخایر اضطراری اقدامی موقت است و نمیتواند جایگزین افزایش پایدار ظرفیت تولید یا بازگشت کامل صادرات شود.
گلدمن ساکس: نفت برنت ممکن است تا پایان ۲۰۲۷ به ۷۸ دلار برسد
بانک سرمایهگذاری گلدمن ساکس نیز چشمانداز نزولیتری برای قیمت نفت در سال آینده ارائه کرده است.
این بانک در یادداشت روز یکشنبه خود پیشبینی کرده است میانگین قیمت نفت برنت در سال ۲۰۲۷ حدود ۸۸ دلار در هر بشکه باشد و تا پایان آن سال به ۷۸ دلار کاهش یابد.
مبنای این پیشبینی، بازگشت مازاد عرضه به بازار جهانی نفت است.
البته این ارقام برآورد تحلیلی هستند و تحقق آنها به وضعیت صادرات خاورمیانه، تصمیم تولیدکنندگان، تقاضای جهانی و تحولات ژئوپلیتیکی بستگی دارد.
خطر اختلال در تنگه هرمز همچنان پابرجاست
با وجود تغییر چشمانداز بازار به سمت مازاد عرضه، خطرات امنیتی در تنگه هرمز همچنان یکی از عوامل مهم نوسان قیمت نفت است.
سپاه پاسداران ایران روز دوشنبه اعلام کرد دو نفتکش در تنگه هرمز با مین برخورد کردهاند و دچار انفجار شدهاند. همچنین از وقوع آتشسوزی در شش نفتکش طی روزهای یکشنبه و دوشنبه خبر داده شده است.
رویترز تأکید کرده که نتوانسته این ادعاها را بهطور مستقل تأیید کند.
تحلیلگران BMI نیز هشدار دادهاند که روند بازیابی صادرات نفت کشورهای اوپکپلاس همچنان شکننده است و اختلال تازه در حملونقل دریایی میتواند بهسرعت بر بازار اثر بگذارد.
بنابراین پیشبینی مازاد عرضه به معنای حذف کامل ریسک افزایش قیمت نفت نیست.
پیامدهای اقتصادی مازاد عرضه نفت
در صورت تحقق مازاد عرضه پیشبینیشده، احتمال کاهش فشار بر قیمت جهانی نفت و فرآوردههای نفتی وجود دارد.
چنین روندی میتواند به کاهش هزینه سوخت در بخش حملونقل، صنعت و برخی فعالیتهای تولیدی کمک کند و بخشی از فشار تورمی ناشی از انرژی را تعدیل کند.
در مقابل، کاهش پایدار قیمت نفت ممکن است درآمد صادراتی کشورهای تولیدکننده را تحت فشار قرار دهد و بر برنامههای سرمایهگذاری شرکتهای نفتی اثر بگذارد.
با این حال، واکنش واقعی بازار به میزان مازاد عرضه، سرعت افزایش ذخایر تجاری و پایداری صادرات منطقه بستگی خواهد داشت.
جمعبندی
پیشبینی مازاد عرضه روزانه ۱.۷ میلیون بشکهای در سهماهه چهارم سال ۲۰۲۶، تغییر مهمی در چشمانداز بازار جهانی نفت محسوب میشود.
بهبود صادرات خاورمیانه، کاهش فعالیت پالایشگاههای چین و عرضه برنامهریزیشده ذخایر اضطراری، از عوامل اصلی فشار بر قیمتها هستند.
با وجود این، خطرات امنیتی تنگه هرمز و احتمال اختلال دوباره در صادرات نشان میدهد مسیر قیمت نفت همچنان با عدمقطعیت قابلتوجهی روبهروست.