به گزارش با بازار، مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، روز دوشنبه ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد کشورش در صورت شکست مذاکرات تجاری با ایالات متحده، گزینه همکاری با خودروسازان چینی و دیگر تولیدکنندگان بینالمللی را بررسی خواهد کرد.
بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، کارنی در جریان سفر به کامبوج و پیش از دیدار برنامهریزیشده با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، تأکید کرد حفظ صنعت خودروی کانادا اولویت دولت اوست، اما این کشور برای آینده خود صرفاً به نتیجه مذاکرات با واشنگتن وابسته نخواهد ماند.
این موضعگیری در شرایطی مطرح شده که سیاستهای تعرفهای دولت دونالد ترامپ، ساختار یکپارچه تولید خودرو میان آمریکا، کانادا و مکزیک را با فشار فزایندهای روبهرو کرده است.
تعرفه خودروهای برقی چین از ۱۰۰ درصد به ۶.۱ درصد کاهش یافت
یکی از مهمترین زمینههای تغییر سیاست کانادا، توافق تجاری ماه ژانویه این کشور با چین است.
بر اساس این توافق، کانادا تعرفه واردات خودروهای برقی چینی را از ۱۰۰ درصد به ۶.۱ درصد کاهش داد.
این کاهش معادل ۹۳.۹ واحد درصد است و در مرحله نخست امکان واردات سالانه حداکثر ۴۹ هزار دستگاه خودروی برقی چینی را فراهم میکند.
قرار است سقف واردات در سالهای بعد بهتدریج افزایش یابد.
در مقابل، چین نیز با کاهش تعرفه برخی محصولات کشاورزی کانادا، از جمله کلزا، موافقت کرده است.
کارنی هنگام اعلام این توافق ابراز امیدواری کرده بود که ورود خودروسازان چینی به جذب سرمایهگذاری و ایجاد فرصتهای شغلی در صنعت خودروی کانادا کمک کند.
با این حال، کاهش تعرفه بهتنهایی به معنای آغاز تولید خودروهای چینی در کانادا نیست و سرمایهگذاری صنعتی همچنان به توافقهای جداگانه نیاز دارد.
شرط کانادا برای ورود خودروسازان چینی چیست؟
نخستوزیر کانادا تأکید کرده که همکاری احتمالی با خودروسازان چینی نباید صرفاً به مونتاژ خودروهای وارداتی محدود شود.
به گفته کارنی، هرگونه سرمایهگذاری باید شامل ایجاد ظرفیت تولید واقعی، رعایت استانداردهای کار، احداث تأسیسات صنعتی و توسعه زنجیره تأمین داخلی باشد.
او همچنین بر استفاده از مواد معدنی حیاتی کانادا در زنجیره تولید خودروهای برقی تأکید کرده است.
این شرط اهمیت اقتصادی زیادی دارد؛ زیرا کانادا از منابع معدنی موردنیاز برای صنعت باتری و خودروهای برقی برخوردار است و تلاش میکند سهم بیشتری از ارزش افزوده تولید را در داخل کشور نگه دارد.
در صورت تحقق چنین سرمایهگذاریهایی، همکاری با خودروسازان خارجی میتواند علاوه بر تولید خودرو، فعالیت صنایع قطعهسازی، باتری و فرآوری مواد معدنی را نیز تقویت کند.
تهدید برای ساختار سنتی صنعت خودروی آمریکای شمالی
صنعت خودروی کانادا ارتباط عمیقی با کارخانههای آمریکایی دارد.
سه خودروساز بزرگ آمریکایی، یعنی فورد، جنرال موتورز و استلانتیس، دارای فعالیتهای تولیدی در کانادا، آمریکا و مکزیک هستند.
در این ساختار، قطعات خودرو ممکن است پیش از تکمیل محصول نهایی چندین بار از مرزهای مشترک عبور کنند.
دونالد ترامپ بارها از خودروسازان خواسته تولید را از کانادا به خاک آمریکا منتقل کنند.
کارنی معتقد است سیاستهای تجاری واشنگتن موجب کاهش یکپارچگی بازار خودرو در آمریکای شمالی شده است.
به همین دلیل، کانادا تلاش میکند ضمن ادامه مذاکرات با آمریکا، گزینههای جایگزین برای استفاده از ظرفیت کارخانهها و نیروی کار خود ایجاد کند.
اختلاف بر سر آینده کارخانههای خودروسازی کانادا
تنشهای تجاری اخیر پیامدهای عملی نیز برای صنعت خودروی کانادا داشته است.
شرکت استلانتیس برنامه تولید خودروی جیپ کامپس را از برمپتون در استان انتاریو به ایالت ایلینوی آمریکا منتقل کرده است.
این شرکت همچنین با فروش کارخانه مونتاژ غیرفعال خود در کانادا موافقت کرده است.
دولت کانادا در واکنش به این تصمیمها، احتمال اقدام حقوقی علیه استلانتیس را مطرح کرده است.
چنین تحولاتی نگرانی درباره آینده اشتغال صنعتی در کانادا را افزایش داده و دولت این کشور را به بررسی گزینههای تازه برای جذب سرمایهگذاری سوق داده است.
نگرانی از ورود گسترده خودروسازان چینی
چرخش احتمالی کانادا به سمت چین با مخالفتهایی نیز روبهرو شده است.
داگ فورد، نخستوزیر استان انتاریو، هشدار داده که ورود خودروهای برقی چینی میتواند مشاغل صنعت خودروی کانادا را تهدید کند و دسترسی تولیدکنندگان این کشور به بازار آمریکا را به خطر بیندازد.
منتقدان نگران هستند که رقابت با خودروسازان چینی، فشار بیشتری بر تولیدکنندگان داخلی و کارخانههای موجود وارد کند.
در مقابل، حامیان گسترش همکاریهای تجاری معتقدند جذب سرمایهگذاری جدید میتواند به حفظ ظرفیت تولید و کاهش وابستگی به یک بازار صادراتی کمک کند.
نتیجه نهایی به نوع سرمایهگذاری، میزان تولید داخلی، مقررات تجاری و شرایط دسترسی خودروهای تولیدشده به بازار آمریکا بستگی خواهد داشت.
پیامدهای احتمالی برای بازار جهانی خودرو
تغییر سیاست کانادا میتواند رقابت میان خودروسازان بزرگ جهان را وارد مرحله تازهای کند.
اگر شرکتهای چینی بتوانند در کانادا سرمایهگذاری تولیدی انجام دهند، فرصت جدیدی برای گسترش فعالیت بینالمللی آنها ایجاد خواهد شد.
از سوی دیگر، خودروسازان آمریکایی ممکن است با رقابت شدیدتری برای جذب سرمایهگذاری، تأمین قطعات و حفظ ظرفیت تولید در منطقه مواجه شوند.
برای مصرفکنندگان کانادایی نیز افزایش تنوع خودروهای برقی میتواند رقابت قیمتی را بیشتر کند؛ هرچند هنوز نمیتوان درباره میزان کاهش قیمت خودروها بر اثر همکاریهای احتمالی جدید پیشبینی قطعی ارائه داد.
نکته مهم این است که تولید خودروهای چینی در کانادا الزاماً به معنای امکان صادرات بدون محدودیت آنها به ایالات متحده نخواهد بود. قواعد مبدأ، تعرفهها و سایر مقررات تجاری همچنان تعیینکننده خواهند بود.
مذاکرات با آمریکا همچنان اولویت کاناداست
با وجود موضعگیری تازه، کارنی تأکید کرده که دستیابی به توافق با واشنگتن همچنان اولویت دولت اوست.
او گفته مذاکرات با دولت ترامپ پیشرفتهایی داشته، اما اختلافات دو طرف هنوز برطرف نشده است.
نخستوزیر کانادا قرار است در دیدار با رئیسجمهور چین درباره همکاریهای اقتصادی و از جمله ظرفیتهای صنعت خودرو گفتوگو کند.
بنابراین همکاری گسترده با خودروسازان چینی در این مرحله یک گزینه سیاسی و اقتصادی است، نه قراردادی قطعی برای احداث کارخانههای جدید.
جمعبندی
اظهارات تازه نخستوزیر کانادا نشان میدهد اختلافات تجاری با آمریکا ممکن است به تغییر بلندمدت مسیر سرمایهگذاری در صنعت خودروی آمریکای شمالی منجر شود.
کاهش تعرفه خودروهای برقی چین از ۱۰۰ درصد به ۶.۱ درصد، زمینه ورود بیشتر محصولات چینی را فراهم کرده و اکنون دولت کانادا احتمال جذب سرمایهگذاری مستقیم خودروسازان این کشور را نیز مطرح کرده است.
اگر مذاکرات اتاوا و واشنگتن به توافقی پایدار نرسد، کانادا ممکن است برای حفظ اشتغال و ظرفیت صنعتی خود به همکاری گستردهتر با تولیدکنندگان آسیایی و اروپایی روی آورد؛ تحولی که میتواند بر رقابت خودروسازان، زنجیره تأمین و آینده تولید خودرو در آمریکای شمالی اثر بگذارد.